Veel mensen geloven nog steeds dat troosten angst erger maakt
Een hardnekkig misverstand dat nog altijd veel wordt herhaald
Veel hondeneigenaren hebben het wel eens gehoord. Je moet een bange hond niet troosten, want dan zou je zijn angst bevestigen. Als je hem aandacht geeft wanneer hij bang is, zou hij leren dat bang zijn iets oplevert en daardoor alleen maar angstiger worden.
Het is een hardnekkig idee dat nog steeds veel wordt herhaald. Toch klopt het niet.
Angst is een emotie, geen bewuste keuze
Je hond kiest er niet voor om bang te zijn en doet dit niet om aandacht te krijgen
Angst is geen trucje en ook geen bewuste keuze. Angst is een emotie. Een automatische reactie van het lichaam op iets dat als gevaarlijk of bedreigend wordt ervaren. Op het moment dat je hond schrikt van vuurwerk, terugdeinst voor een onbekend geluid of spanning voelt bij een andere hond, gebeurt er van alles in zijn lichaam. Zijn hartslag gaat omhoog, zijn spieren spannen zich aan en stresshormonen worden aangemaakt. Dat proces start vanzelf. Je hond kiest daar niet voor en doet dit ook niet om aandacht te krijgen.
Mijn vriendin Es en haar angst voor kikkers
Een herkenbaar voorbeeld van hoe een fobie automatisch een reactie oproept
Om duidelijk te maken hoe dit werkt, denk ik meteen aan mijn lieve vriendin, die ik voor dit verhaal Es noem. Es heeft een echte fobie voor kikkers. Niet een beetje ongemakkelijk, maar echt doodsbenauwd. Nu hebben wij ongeveer dezelfde humor. Ik weet dus zeker dat als ik haar een kaartje stuur met een grote kikker erop of een doosje met een ballon dat eruit springt met de tekst “een opkikker voor jou”, ze daar oprecht van schrikt. Waarschijnlijk laat ze dan zelfs een vloekterm vallen, terwijl dat eigenlijk helemaal niet bij haar past.
En dat terwijl er op dat moment niet eens een echte kikker aanwezig is. Alleen het beeld of de onverwachte confrontatie roept al een directe lichamelijke reactie op. Kriebels, spanning en schrik. Precies zo werkt angst. Het lichaam reageert voordat je er rationeel over kunt nadenken.
Bang zijn en toch ergens naartoe lopen
Onderzoekend gedrag betekent niet dat je hond zich veilig voelt
Ik hoor vaak mensen zeggen dat een hond ergens niet bang voor kan zijn, omdat hij er zelf naartoe loopt. “Kijk maar, hij gaat erop af, dus zo eng zal het niet zijn.” Maar dat is een misverstand.
Ook daar is Es weer een mooi voorbeeld van. Stel dat ik een week bij haar logeer. Ik ga even boodschappen doen en vertel haar vlak voordat ik vertrek dat er een kikker in de waterbak van de pony’s zit. Zij moet ondertussen de stal uitmesten en kan daar niet weg. Ze moet daar zijn. Wat doet ze dan? Grote kans dat ze toch naar die waterbak toe loopt om te kijken.
Niet omdat ze ineens niet meer bang is, maar juist omdat ze wil weten waar ze mee te maken heeft. Is het een piepklein kikkertje? Is het kikkerdril? Of zit er een enorme pad in de bak? Die informatie geeft haar iets meer controle. Hoe beter ze weet wat de situatie precies is, hoe beter ze kan inschatten hoe spannend het werkelijk is.
Waarom honden hetzelfde doen
Informatie verzamelen helpt om meer grip te krijgen op een spannende situatie
Honden doen precies hetzelfde. Een hond kan iets spannend vinden en er toch naartoe lopen. Niet omdat hij ontspannen is, maar omdat hij informatie wil verzamelen. Hij probeert te begrijpen wat hij ziet, hoort of ruikt en hoe gevaarlijk het daadwerkelijk is. Dat onderzoekende gedrag wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd. Mensen denken dat hun hond nieuwsgierig is en dus niet bang kan zijn. In werkelijkheid kan nieuwsgierigheid juist een manier zijn om met angst om te gaan.
Je kunt angst niet belonen
Emoties ontstaan vanzelf en zijn niet hetzelfde als aangeleerd gedrag
Een ander hardnekkig misverstand is dat je angst zou kunnen belonen. Dat kan niet. Je kunt gedrag belonen, zoals zitten, liggen of naar je toe komen. Maar angst is geen gedrag. Angst is een emotie die al aanwezig is voordat jij iets doet.
Steun maakt angst niet erger
Rust, nabijheid en veiligheid helpen je hond om spanning beter te verwerken
Als jouw hond bang is en jij praat rustig tegen hem, laat hem dicht bij je komen of neemt wat meer afstand van de situatie, dan maak je die emotie niet groter. Je helpt je hond om ermee om te gaan. Je biedt veiligheid en steun op een moment dat hij dat nodig heeft.
Vergelijk het opnieuw met mensen. Als iemand verdrietig is en je slaat een arm om diegene heen, dan veroorzaak je dat verdriet niet. Het verdriet was er al. Door steun te geven voelt iemand zich vaak juist beter. Hetzelfde geldt voor angst. Wanneer je hond merkt dat jij rustig blijft en hem helpt, leert hij niet dat bang zijn iets oplevert. Hij leert dat hij niet alleen staat in moeilijke situaties.
Drie pakketten
Dogability
Childability
