Mijn hond
is onvermoeibaar
"We wandelen al ruim twee uur per dag. We spelen, we trainen, we zijn zelfs gaan fietsen. Maar hij blijft maar doorgaan. Volgens mij heeft hij gewoon ontzettend veel energie."
Het klinkt heel logisch.
Sterker nog, ik begrijp heel goed waarom zoveel mensen deze conclusie trekken. Wanneer een hond na een lange wandeling nog steeds druk is, door het huis blijft racen, overal achteraan vliegt en geen seconde stil lijkt te kunnen zitten, is de eerste gedachte vaak:
"Hij is zijn energie nog niet kwijt."
En dus doen we wat eigenlijk heel logisch voelt.
Nog een rondje wandelen.
Een extra spelletje.
Een balletje gooien.
Misschien een stukje fietsen.
Of een lange wandeling in het bos.
Want moe maken helpt toch?
Of toch niet?
Druk gedrag?
Het betekent niet automatisch dat jij een energieke hond hebt.
Eén van de grootste misverstanden die ik tegenkom, is dat druk gedrag gelijk wordt gesteld aan een overschot aan energie.
In werkelijkheid zie ik juist heel vaak het tegenovergestelde.
Veel honden die "niet moe te krijgen zijn", zijn eigenlijk al ontzettend moe.
Hun lichaam draait alleen nog op adrenaline.
Het lichaam neemt het over
Wanneer een hond spanning ervaart, maakt zijn lichaam onder andere adrenaline en cortisol aan.
Dat is heel normaal.
Deze hormonen helpen een hond om alert te zijn wanneer dat nodig is. Bijvoorbeeld wanneer er iets spannends gebeurt of wanneer hij moet vluchten voor gevaar.
Maar tegenwoordig is er voor veel honden helemaal geen levensbedreigende situatie.
De stress ontstaat door iets heel anders.
Een drukke woonwijk.
Steeds nieuwe honden ontmoeten.
Verkeer.
Kinderen.
Bezoek.
De hondenschool.
Een druk strand.
Nieuwe wandelroutes.
Een verhuizing.
Een buitenlandse hond die de wereld nog helemaal moet leren kennen.
Op zichzelf hoeft geen van deze dingen een probleem te zijn.
Maar alles bij elkaar moet wel verwerkt worden.
En juist daar gaat het soms mis.
Het inmiddels bekende emmertje
Loopt langzaam vol
Stress is niet iets wat na een wandeling direct verdwenen is. Het lichaam heeft tijd nodig om weer terug te schakelen naar rust.
Wanneer er vervolgens alweer een nieuwe activiteit volgt voordat het lichaam volledig hersteld is, stapelen die prikkels zich op.
Dat noemen we ook wel het vollopen van de stressemmer. En hoe voller die emmer raakt, hoe moeilijker het wordt voor een hond om nog echt te ontspannen.
"Maar hij blijft maar doorgaan."
Dat klopt.
En juist dat maakt het zo verraderlijk. Veel mensen verwachten dat een vermoeide hond rustig wordt. Maar vermoeidheid ziet er lang niet altijd rustig uit.
Denk eens aan een peuter die eigenlijk allang naar bed had gemoeten.
Wordt die ineens heel stil?
Vaak niet.
Hij rent nog een paar rondjes door de kamer.
Moet overal om lachen.
Wordt vervolgens boos om niets.
Kan niet meer luisteren.
Gaat huilen.
En lijkt opeens nog meer energie te hebben.
Iedere ouder weet eigenlijk direct wat er aan de hand is. Dat kind heeft geen energie over. Dat kind is oververmoeid.
Bij honden zien we precies hetzelfde mechanisme.
Een voorbeeld
Uit de praktijk
Een lieve collega van mij adopteerde haar buitenlandse hond. Al na een week hing ze huilend aan de telefoon. Gelukkig belandde ze bij precies de juiste collega.
"Ik weet het niet meer," zei ze. "Het maakt niet uit wat ik doe. We wandelen, we zijn buiten, ik probeer hem bezig te houden. Ik ga er zelf aan kapot, maar ik heb het gevoel dat hij nog steeds meer nodig heeft."
Die collega nodigde haar uit voor een uitgebreid gesprek. Ze keken niet alleen naar hoeveel beweging de hond kreeg, maar naar het totaalplaatje. Hoe zag zijn dag eruit? Hoeveel nieuwe indrukken verwerkte hij? Kreeg hij eigenlijk wel de kans om echt te herstellen?
En wat bleek?
Die hond had helemaal geen tekort aan beweging.
Hij was juist compleet uitgeput.
Hij kreeg iedere dag zoveel prikkels te verwerken dat zijn lichaam voortdurend in de hoogste versnelling bleef staan. Zijn stresssysteem draaide overuren en daardoor leek het alsof hij eindeloos energie had. In werkelijkheid was hij zó ver over zijn grenzen gegaan dat hij zijn uitknop simpelweg niet meer kon vinden.
Juist door meer rust, voorspelbaarheid en voldoende hersteltijd in te bouwen, begon hij langzaam weer te ontspannen. Niet omdat hij eindelijk moe genoeg was, maar omdat zijn lichaam weer leerde dat het veilig was om tot rust te komen.
Meer beweging?
Dat kan juist jullie probleem vergroten!
Dat klinkt misschien tegenstrijdig. Want natuurlijk hebben honden beweging nodig. Maar beweging is niet hetzelfde als herstel.
Sterker nog, wanneer een hond voortdurend "aan" staat, kan nog meer activiteit ervoor zorgen dat zijn stressniveau alleen maar verder oploopt.
Daardoor lijkt het alsof hij nog fitter wordt.
Maar eigenlijk draait hij steeds verder door.
Rust is veel meer dan slapen
Wanneer we het over rust hebben, denken veel mensen direct aan slapen. Maar herstel is veel breder dan dat. Herstellen betekent dat het zenuwstelsel weer terug mag schakelen naar ontspanning.
Dat stresshormonen kunnen afnemen. Dat de hersenen alle indrukken kunnen verwerken.
Dat spieren herstellen.
Dat de hartslag weer normaal wordt.
Dat een hond zich veilig genoeg voelt om echt los te laten.
En juist dat kost tijd.
Soms veel meer tijd dan mensen verwachten.
Maar ja...
Wat helpt dan wel?
Dat is natuurlijk afhankelijk van de hond.
Maar in veel gevallen levert juist vertragen de grootste winst op.
Kies eens voor een kortere wandeling in plaats van een langere. Loop op rustige plekken. Laat je hond uitgebreid snuffelen.
Plan voldoende rustmomenten tussen activiteiten.
Voorkom dat iedere dag volledig gevuld is met uitstapjes, trainingen en bezoek.
En durf jezelf af te vragen of jouw hond vandaag misschien helemaal niets hoeft. Want soms is een rustige dag veel waardevoller dan nog een activiteit.
Kijk naar het hele plaatje
Wanneer jouw hond druk is, vraag jezelf dan niet alleen af:
"Hoe krijg ik hem moe?"
Maar stel jezelf ook eens deze vragen:
- Slaapt mijn hond overdag voldoende?
- Kan hij thuis echt ontspannen?
- Wordt hij na een activiteit rustiger of juist drukker?
- Hoeveel nieuwe prikkels verwerkt hij eigenlijk op een dag?
- Heeft hij voldoende tijd om daarvan te herstellen?
Heel vaak ligt daar de echte oorzaak.
Less
is more...
Wij mensen zijn geneigd om problemen op te lossen door méér te doen.
Nog een wandeling.
Nog een training.
Nog een spelletje.
Maar honden leren ons soms precies het tegenovergestelde.
Rust is geen luxe.
Rust is een basisbehoefte.
En juist de honden die onafgebroken door lijken te gaan, hebben soms het hardst iemand nodig die zegt:
"Vandaag doen we even helemaal niets."
Dat voelt voor veel eigenaren in eerste instantie onnatuurlijk.
Maar verrassend vaak is dát precies het moment waarop een hond eindelijk zijn uitknop weer terugvindt.
Drie pakketten
Dogability
Childability
