Waar is je hond mee bezig als hij uitvalt?
Een technisch verhaal met een belangrijke boodschap
Dit wordt best een technisch verhaal. Misschien schrik je daar een beetje van. Laat het me vooral weten als dat zo is. Zeker als je mijn Tips&Trics al ontvangt? (Ontvang je deze nog niets meld je hier gratis aan) Jullie vragen, ervaringen en worstelingen geven mij namelijk vaak inspiratie om over te schrijven.
Deze keer wil ik wat dieper ingaan op een vraag die ik regelmatig krijg: waar is mijn hond eigenlijk mee bezig als hij uitvalt?
Het antwoord is verrassend simpel.
Je hond is bezig met niet doodgaan.
Dat klinkt misschien wat overdreven. Want als jouw hond met veel kabaal aan het einde van de lijn hangt, lijkt het eerder alsof hij degene tegenover hem iets aan wil doen. Toch is dat niet wat er gebeurt. Op dat moment reageert het lichaam van je hond op iets wat als bedreigend wordt ervaren.
Het gebeurt sneller dan je denkt
En je hond kan er echt niks aan doen
Stel dat er een andere hond verschijnt. Of een fietser. Een mens. Een kat. Iets waarvan jouw hond heeft geleerd dat het spannend, vervelend of misschien zelfs gevaarlijk is.
Op dat moment beoordeelt de amygdala, een onderdeel van de hersenen, razendsnel de situatie. Dat gebeurt nog voordat het denkende deel van de hersenen erbij betrokken wordt. Met andere woorden: je hond maakt op dat moment geen bewuste keuze.
Via de hypothalamus wordt het sympathische zenuwstelsel geactiveerd. Het lichaam wordt voorbereid op actie. Adrenaline komt vrij. De hartslag stijgt. De ademhaling versnelt. Bloed stroomt naar de spieren.
Het lichaam schakelt over naar overlevingsmodus. Vechten, vluchten of bevriezen zijn allemaal reacties die bedoeld zijn om veilig te blijven. Jouw hond staat 's ochtends niet op met het idee: "Vandaag ga ik tijdens de wandeling eens lekker alle honden uit de buurt uitschelden." Hij kan er op dat moment simpelweg niets aan doen.
Dat betekent overigens niet dat er niets te leren valt.
Stress en leren
Het gaat hand in hand
Hier ontstaat vaak verwarring. Regelmatig hoor ik dat honden niet meer kunnen leren wanneer ze hoog in de stress zitten. Dat is maar gedeeltelijk waar.
Stress zorgt er namelijk juist voor dat leren soms juist sneller gaat. Alleen leert je hond niet altijd wat wij graag zouden willen.
Stel dat jouw hond uitvalt naar een andere hond. Vervolgens loopt die andere hond door of verdwijnt uit beeld. Wat leert jouw hond dan?
Hij voelde spanning. Hij blaft. De spannende prikkel verdwijnt.
Voor jouw hond voelt dat als een succesvolle strategie. Zijn gedrag heeft gewerkt. En daardoor wordt de kans groter dat hij het de volgende keer opnieuw inzet.
Dat is precies waarom uitvalgedrag vaak hardnekkig kan zijn. Niet omdat je hond lastig wil zijn, maar omdat zijn ervaringen hem vertellen dat dit gedrag hem helpt om zich veiliger te voelen.
Sommige adviezen
Waarom ze niet "werken"
Hetzelfde principe zie je terug bij het negeren van bepaald gedrag. Neem bijvoorbeeld een hond die opspringt tegen bezoek. Vaak hoor je het advies om stil te blijven staan als een lantaarnpaal totdat het gedrag vanzelf uitdooft.
Soms werkt dat inderdaad.
Maar gedrag is zelden zo zwart-wit.
Soms ontstaat er frustratie. En frustratie is een krachtige motor achter leren. Stel dat de hond steeds meer gedrag gaat inzetten om toch een reactie te krijgen. Misschien springt hij harder. Misschien gaat hij blaffen. Misschien gebruikt hij uiteindelijk zijn bek.
Op het moment dat jij daarop reageert, heeft de hond iets geleerd. Niet dat opspringen ongewenst is, maar dat hij meer moet doen om resultaat te krijgen.
Dat betekent niet dat negeren altijd verkeerd is. Het betekent wel dat gedrag veel ingewikkelder is dan sommige adviezen doen vermoeden.
Positief begeleiden
Het is meer dan koekjes uitdelen
Soms hoor ik mensen zeggen dat positief begeleiden niet werkt. Eerlijk gezegd begrijp ik heel erg goed waar die uitspraak vandaan komt.
Er wordt namelijk nogal eens gedaan alsof positief begeleiden betekent dat je alles maar laat gebeuren. Dat je geen grenzen stelt. Dat je alleen maar snoepjes uitdeelt en verder hoopt dat het vanzelf goedkomt.
Maar dat is niet wat positief begeleiden inhoudt.
Positief begeleiden betekent juist dat je je hond helpt succesvol gedrag te laten zien. Dat je voorkomt dat hij steeds opnieuw fouten moet maken. Dat je duidelijke kaders biedt en hem laat zien welk gedrag wél werkt.
Je mag prima grenzen stellen. Sterker nog, honden hebben daar vaak juist behoefte aan. Alleen is er een groot verschil tussen een hond begeleiden en een hond onderdrukken.
Die nuance raakt in discussies over hondengedrag nog wel eens verloren. En dat is jammer, want daardoor ontstaat een tegenstelling die helemaal niet nodig is.
Echte kennis
Het is zo belangrijk!
Wij leven niet in een Disneyfilm. Goede gedragstherapeuten hebben geen onrealistische verwachtingen van honden. Integendeel. Wij kijken juist naar wat er biologisch, emotioneel en praktisch mogelijk is.
Gedrag ontstaat niet zomaar. Gedrag heeft een functie. Daarom investeren gedragstherapeuten zoveel tijd in opleidingen, nascholingen en nieuwe inzichten uit de wetenschap. Niet omdat dat interessant staat op een website, maar omdat gedrag ingewikkeld is.
Het lastige is dat trainer en gedragstherapeut nog steeds geen beschermde beroepen zijn. Iedereen kan zichzelf zo noemen. Daardoor krijgen eigenaren soms adviezen die niet aansluiten bij hoe honden daadwerkelijk leren en reageren. En daar zijn uiteindelijk zowel de hond als de eigenaar de dupe van.
Drie pakketten
Dogability
Childability
