Wel of niet naar de hondenschool?
Ook als je al jaren honden hebt?
"Ik hoef niet naar de hondenschool, want met mijn vorige hond heb ik alle cursussen al gevolgd."
Een uitspraak die ik regelmatig hoor. En ergens begrijp ik hem ook wel. Je hebt ervaring, weet hoe je een hond moet opvoeden en hebt misschien al jarenlang honden in huis. Waarom zou je dan opnieuw naar de hondenschool gaan?
Maar er zit iets belangrijks in die gedachte wat we nogal eens vergeten.
Jij hebt die cursussen misschien allemaal gevolgd. Maar je huidige hond niet.
En daar begint wat mij betreft het gesprek.
Iedere hond is
een individu
Je vorige hond liep misschien na drie lessen keurig aan een ontspannen lijn, vond andere honden geweldig en leerde razendsnel wat je van hem verwachtte.
Maar de hond die nu bij je woont, is een andere hond. Met een eigen karakter, andere behoeften, een andere aanleg en misschien ook een heel andere voorgeschiedenis.
Dat geldt voor een pup die net bij de fokker vandaan komt, maar net zo goed voor een volwassen hond die je hebt herplaatst of een hond die vanuit het buitenland bij je is komen wonen.
Wat voor de ene hond vanzelfsprekend was, kan voor de andere hond ontzettend ingewikkeld zijn.
En waar je met je vorige hond nauwelijks aandacht aan hoefde te besteden, kan bij je nieuwe hond juist veel begeleiding nodig zijn.
Ervaring is ontzettend waardevol. Maar ervaring met de ene hond betekent niet automatisch dat je weet wat de andere hond nodig heeft.
Sterker nog, soms kan die ervaring je behoorlijk in de weg zitten. Omdat je onbewust blijft vergelijken met wat je gewend was.
Een hondenschool
is er niet alleen om je hond iets te leren
Bij een hondenschool denken veel mensen nog altijd aan het aanleren van oefeningen. Zit, af, hierkomen en netjes meelopen aan de lijn.
Maar een goede hondenschool heeft wat mij betreft veel meer te bieden.
Je leert kijken naar je hond. Hoe reageert hij op andere honden? Wat gebeurt er wanneer de omgeving verandert? Kan hij zich nog concentreren? Wanneer wordt iets te moeilijk? En hoe kun je hem helpen om met nieuwe situaties om te gaan?
Een goede instructeur kijkt bovendien naar jullie als combinatie.
Misschien begrijp je precies hoe een oefening werkt, maar blijkt dat jouw hond een andere aanpak nodig heeft. Of misschien ontdek je dat bepaald gedrag waar je je zorgen over maakt, eigenlijk heel normaal is voor zijn leeftijd of ontwikkeling.
Dat soort inzichten krijg je niet altijd wanneer je uitsluitend vanuit je eerdere ervaringen werkt.
Het doel van een hondenschool zou niet moeten zijn om iedere hond hetzelfde kunstje te leren, maar om jou te helpen jouw hond beter te begrijpen en begeleiden.
Groepslessen:
waardevol, maar niet voor iedere hond
Een groepsles kan ontzettend leuk en leerzaam zijn. Je oefent in een omgeving waarin ook andere honden en mensen aanwezig zijn. Je leert hoe je je hond kunt begeleiden terwijl er van alles om hem heen gebeurt.
Dat is waardevol, want in het dagelijks leven kom je die situaties natuurlijk ook tegen.
Maar dat betekent niet dat iedere hond automatisch gebaat is bij groepslessen.
De voordelen van groepslessen
In een goed georganiseerde groepsles leren honden om in aanwezigheid van andere honden en mensen bezig te zijn met hun eigenaar. Ze hoeven daarbij niet met iedere hond contact te maken. Juist leren dat andere honden aanwezig kunnen zijn zonder dat daar iets mee moet gebeuren, is een belangrijke vaardigheid.
Daarnaast kun je als eigenaar veel leren van wat er om je heen gebeurt. Je ziet verschillende honden, verschillende reacties en verschillende manieren waarop mensen hun honden begeleiden.
Groepslessen bieden bovendien structuur. Je hebt vaste oefenmomenten, krijgt begeleiding en kunt thuis verder aan de slag met wat je hebt geleerd.
Maar er zijn ook nadelen
Een groep brengt onvermijdelijk prikkels met zich mee.
Andere honden, onbekende mensen, geluiden, beweging en verwachtingen. Voor sommige honden is dat prima te verwerken. Voor andere honden is het veel te veel.
Een hond die voortdurend de omgeving in de gaten houdt, niet meer kan eten, nauwelijks bereikbaar is of steeds uitvalt naar andere honden, heeft op dat moment misschien helemaal geen ruimte om iets nieuws te leren.
En dat is belangrijk om te begrijpen.
Een hond die tijdens de hele les probeert om met de situatie om te gaan, is niet automatisch aan het leren wat wij hem graag willen leren.
Soms zijn groepslessen zelfs een ongunstige keuze, omdat een hond keer op keer wordt blootgesteld aan situaties die hij nog niet aankan.
Daarom zegt het aantal honden in een groep ook niet alles. Een groep van vijf honden kan voor de ene hond prima zijn en voor een andere hond al veel te druk.
Het gaat om de samenstelling van de groep, de beschikbare ruimte, de begeleiding en vooral om de individuele honden.
Privélessen:
minder afleiding, meer maatwerk
Privélessen worden nogal eens gezien als iets voor honden waarmee het niet goed gaat.
Dat vind ik jammer.
Een privéles is geen noodoplossing voor wanneer een groepsles mislukt. Het kan juist een uitstekende manier zijn om vanaf het begin een goede basis te leggen.
Tijdens een privéles is er alle ruimte om te kijken naar wat jouw hond nodig heeft. Je kunt oefeningen aanpassen aan zijn ontwikkeling, leervermogen en belastbaarheid.
Heeft jouw pup moeite om tot rust te komen? Dan kunnen we daar gericht aandacht aan besteden. Heb je een herplaatser die buiten nog ontzettend veel spannend vindt? Dan hoeven we hem niet direct in een groep met andere honden te zetten.
Ook voor eigenaren die al veel ervaring hebben, kunnen privélessen bijzonder waardevol zijn. Juist omdat we niet opnieuw het hele standaardprogramma hoeven af te werken, maar heel gericht kunnen kijken waar voor deze hond de aandachtspunten liggen.
Het nadeel is natuurlijk dat je tijdens privélessen niet vanzelfsprekend de aanwezigheid van andere honden en mensen hebt. Wanneer je daar specifiek mee wilt oefenen, moet je die situaties bewust organiseren en zorgvuldig opbouwen.
Daarnaast zijn privélessen doorgaans duurder dan groepslessen.
Maar duurder betekent niet altijd dat je uiteindelijk meer geld kwijt bent. Soms bereik je met een paar gerichte privélessen meer dan met een volledig groepsprogramma waarin je hond onvoldoende tot leren komt.
Een herplaatser
Hoe zit dat dan?
Bij een pup vinden we het over het algemeen heel logisch om na te denken over een puppycursus.
Maar bij volwassen honden ligt dat vaak anders.
"Hij is al vier, dus een hondenschool hoeft niet meer."
Of: "Hij kent de basiscommando's al."
Maar waarom zou een volwassen hond niets meer hoeven leren?
Een hond die in een nieuw gezin terechtkomt, moet vaak ontzettend veel opnieuw ontdekken.
Nieuwe mensen, andere gewoontes, een andere woonomgeving, nieuwe verwachtingen en misschien zelfs een compleet andere manier van leven.
Een buitenlandse hond heeft mogelijk nog nooit in een drukke Nederlandse woonwijk gewandeld. Een herplaatser kan bepaalde vaardigheden prima beheersen, maar moeite hebben om deze in zijn nieuwe omgeving toe te passen.
En misschien heeft de hond in zijn vorige leven juist allerlei ervaringen opgedaan waardoor sommige situaties nu ingewikkeld zijn.
Dat betekent niet dat je direct na de verhuizing met je hond naar de hondenschool moet.
Eerst landen, veiligheid ervaren en vertrouwen opbouwen. Daarna kijken wat passend is.
Voor de ene hond betekent dat aansluiten bij een rustige groep. Voor een andere hond zijn een paar privélessen verstandiger. En soms is er eerst begeleiding nodig bij stress, angst, lichamelijke klachten of ander gedrag voordat we überhaupt aan reguliere lessen gaan denken.
Leeftijd is wat mij betreft geen argument om niet meer te leren. Maar de omstandigheden van de hond zijn wel bepalend voor hoe we dat leren vormgeven.
Een goede hondenschool
Durft ook nee te zeggen
Dit vind ik misschien wel een van de belangrijkste punten.
Een goede hondenschool probeert niet koste wat kost iedere hond in een groepsles te plaatsen.
Soms is de eerlijkste en meest deskundige boodschap:
"Ik denk dat deze groep op dit moment niet de beste plek is voor jullie hond."
Niet omdat de hond lastig, ongehoorzaam of ongeschikt is. Maar omdat de omstandigheden niet aansluiten bij wat hij op dat moment aankan.
Misschien is eerst individuele begeleiding nodig. Misschien past een andere groep beter. Misschien moeten we aandacht besteden aan lichamelijk ongemak, angst of stress.
En soms is een doorverwijzing naar een andere professional de beste keuze.
Dat zou geen teleurstelling moeten zijn, maar juist een teken dat er zorgvuldig naar het welzijn van je hond wordt gekeken.
Want een hondenschool hoort niet alleen te kijken naar welke oefeningen er op het programma staan. Er moet ook gekeken worden naar de vraag of de hond in staat is om in die omgeving te leren.
En daar hoort soms bij dat je een andere keuze maakt dan je vooraf had bedacht.
Wat maakt het dan
een goede hondenschool?
Niet de hoeveelheid oefeningen die je hond aan het einde van de cursus kan uitvoeren.
En ook niet hoe snel alle honden gehoorzamen.
Ik zou vooral kijken naar de manier waarop er met honden en hun eigenaren wordt omgegaan.
Is er aandacht voor lichaamstaal? Wordt er rekening gehouden met verschillen tussen honden? Kunnen oefeningen worden aangepast? Mogen honden afstand nemen wanneer ze iets spannend vinden? Is er voldoende ruimte om vragen te stellen?
En misschien nog wel belangrijker: wordt er gekeken naar de oorzaak van gedrag, of vooral geprobeerd het gedrag zo snel mogelijk te veranderen?
Een hond die gaat zitten omdat hij bang is voor de gevolgen wanneer hij het niet doet, heeft iets heel anders geleerd dan een hond die met plezier en vertrouwen samenwerkt met zijn eigenaar.
Dat verschil doet ertoe.
Net zoals het ertoe doet dat een instructeur zijn eigen grenzen kent en doorverwijst wanneer gedrag om specialistische begeleiding vraagt.
Drie pakketten
Dogability
Childability
