Bange honden en flooding
Mijn hond moet er aan wennen
Waar men vaak de mist in gaat bij bange honden, is het idee dat ze er maar aan moeten wennen. Dat ze veel moeten zien, veel moeten meemaken en vooral veel moeten oefenen. Want als je hond maar vaak genoeg wordt blootgesteld aan datgene wat hij spannend vindt, dan leert hij vanzelf dat er niets aan de hand is.
Het klinkt logisch. Als iets spannend is maar er gebeurt vervolgens niets, dan zou de angst toch minder moeten worden?
Helaas werkt angst niet altijd zo logisch.
Waar wij als mens vaak nog kunnen relativeren, is het onduidelijk in hoeverre honden dat kunnen. Wat we wel weten, is dat angst een enorm krachtig overlevingsmechanisme is. Op het moment dat een hond iets als bedreigend ervaart, verandert er van alles in zijn lichaam. Zijn hartslag gaat omhoog, zijn spieren spannen zich aan en zijn aandacht verschuift volledig naar datgene wat mogelijk gevaar oplevert.
Afhankelijk van de ernst van de angst kan dat verschillende kanten op gaan. Sommige honden lijken zich in de loop van de tijd beter staande te houden in situaties die ze eerder spannend vonden. Is die angst dan helemaal weg? Dat denk ik persoonlijk niet. Daar heb ik geen wetenschappelijke onderbouwing voor, maar in de praktijk zie ik regelmatig honden die gevoelig blijven voor bepaalde situaties. Ze leren ermee omgaan, totdat er iets gebeurt wat hun eerdere gevoel bevestigt. Dan blijkt ineens hoe kwetsbaar die basis eigenlijk nog was.
Maar er is ook een andere kant. Een kant waar veel minder over gesproken wordt.
Als blootstelling
Doorslaat in flooding
Soms raakt een hond juist steeds verder vast in zijn angst. Of gaat het beter maar zonder echte fundatie.
Flooding, wat is dat? Een hond wordt actief en veel blootgesteld aan iets wat hij spannend of bedreigend vindt. Hij ondergaat het net zolang totdat er een reactie komt die voor de omgeving wenselijk lijkt.
Voor de eigenaar kan dat voelen als vooruitgang. De hond blaft minder, probeert minder weg te komen of lijkt zich neer te leggen bij de situatie. Maar de vraag is of je hond daadwerkelijk geleerd heeft dat de situatie veilig is, of dat hij heeft geleerd dat reageren hem niets oplevert.
Dat verschil is ontzettend belangrijk.
Een hond die leert dat iets veilig is, blijft in staat om informatie te verwerken. Die kan kijken naar iets spannends en daarna weer aandacht hebben voor iets anders. Die kan herstellen van spanning. Die blijft nieuwsgierig naar zijn omgeving.
Bij een hond die overspoeld raakt door angst zie je vaak iets anders gebeuren. Niet altijd aan de buitenkant, maar wel in wat hij laat zien. Hij reageert niet meer op zijn naam, scant voortdurend de omgeving en lijkt alleen nog maar bezig met alles wat er om hem heen gebeurt. Contact maken wordt steeds moeilijker en alles wat je probeert lijkt minder binnen te komen.
Juist daar zie ik veel eigenaren vastlopen.
Je doet alles
Maar het helpt niet
De meeste mensen die hiermee worstelen doen juist ontzettend veel voor hun hond.
Ze lopen extra rondjes. Ze oefenen iedere dag. Ze volgen cursussen. Ze kijken filmpjes. Ze proberen adviezen van trainers, gedragstherapeuten en social media uit. Ze verdiepen zich in hondengedrag en passen hun leven aan om hun hond zo goed mogelijk te helpen.
En toch blijft die vooruitgang soms uit.
Dat is frustrerend.
Dat is verdrietig.
En bovenal maakt het machteloos.
Want je hebt "ALLES" geprobeerd. Je volgde een cursus, probeerde het zoveelste advies op social media uit, kocht de allerlekkerste beloning en blijft zoeken naar manieren om je hond te helpen. Maar je hond reageert niet meer op zijn naam, scant alleen nog maar de omgeving en neemt van jou geen voer meer aan.
Dat is vaak het moment waarop mensen denken dat hun hond niet voergericht is.
Maar meestal ligt het probleem ergens anders.
Angst
en overleven...
Angst is zo'n krachtig overlevingsmechanisme dat je dat niet oplost met een simpel voertje.
Wanneer een hond echt bang is, heeft zijn lichaam andere prioriteiten. Op zo'n moment is hij niet bezig met leren, niet bezig met samenwerken en ook niet bezig met eten. Zijn hele systeem is gericht op veiligheid.
Stel je voor dat je 's nachts door een donkere steeg loopt en het gevoel hebt dat je wordt achtervolgd. Op dat moment ben je niet bezig met wat je straks gaat eten. Je denkt niet aan een aanbieding in de supermarkt en waarschijnlijk luister je ook maar half naar degene die naast je loopt. Je bent bezig met wat er mogelijk gaat gebeuren. Of misschien wel met wat er daadwerkelijk gebeurt.
Je bent bezig met één ding: veilig thuiskomen.
Dat is precies wat er bij veel bange honden gebeurt.
Pas wanneer de spanning afneemt en het gevoel van dreiging zakt, ontstaat er weer ruimte voor andere dingen. Voor eten. Voor contact. Voor leren. Voor herstel.
Wanneer jouw hond geen voer meer aanneemt, betekent dat niet automatisch dat hij niet voergericht is. Het kan ook betekenen dat hij simpelweg geen ruimte meer heeft om met eten bezig te zijn.
Wat jij ziet
Is niet belangrijk
Het probleem met angst is dat we situaties vaak bekijken vanuit onze eigen ervaring.
Wij weten dat die vuilniswagen gewoon zijn route rijdt. Wij weten dat die man met de pet waarschijnlijk onderweg is naar zijn werk. Wij weten dat die kinderwagen geen gevaar vormt. Voor ons zijn dat alledaagse dingen waar we nauwelijks aandacht aan besteden.
Maar jouw hond kijkt niet met jouw ogen naar de wereld.
Waar jij een vuilniswagen ziet, kan jouw hond een enorm lawaaiig object zien dat dichterbij komt, vreemde geluiden maakt en veel groter is dan hijzelf.
Waar jij een man met een pet ziet, ziet jouw hond misschien iemand die er anders uitziet dan de mensen die hij kent of iemand waarvan hij de gezichtsuitdrukking moeilijk kan lezen.
Waar jij een kinderwagen ziet, ziet jouw hond een vreemd object dat beweegt, kraakt, piept en onvoorspelbaar van richting verandert.
Het maakt daarbij niet uit of wij vinden dat die angst terecht is.
Dat is misschien wel de belangrijkste boodschap van dit hele verhaal.
Het maakt niet uit wat jij van de situatie vindt. Het gaat om wat jouw hond ervaart.
Wij kunnen vinden dat het nergens op slaat. We kunnen zeggen dat er niets gebeurt. Misschien gebeurt er objectief gezien ook wel niets. Of misschien zien wij niet wat jouw hond wel ziet.
Maar bij je hond gebeurt er wel degelijk iets.
Zijn hartslag stijgt. Zijn ademhaling verandert. Zijn spieren spannen zich aan. Zijn lichaam bereidt zich voor op een situatie die hij als onveilig ervaart.
Dat gevoel verdwijnt niet omdat wij uitleggen dat er niets aan de hand is.
Net zoals iemand met hoogtevrees niet ineens ontspannen wordt omdat we vertellen dat het balkon stevig genoeg is.
Gevoel laat zich niet corrigeren met logica.
Tijd
Neem die!
We hebben tijd
Dat betekent niet dat een hond nooit in een situatie mag komen die hij spannend vindt. Uiteindelijk leeft hij in onze wereld en zal hij dingen tegenkomen die minder prettig zijn.
Maar er zit een wereld van verschil tussen zorgvuldig opbouwen en hopen dat een hond er vanzelf doorheen groeit.
Wanneer een hond steeds opnieuw terechtkomt in situaties waarin hij zich onveilig voelt en onvoldoende mogelijkheid heeft om te herstellen, leert hij vaak niet dat de wereld veilig is. Hij leert vooral dat hij voortdurend alert moet blijven.
En dat is zwaar. Voor de hond, maar ook voor de eigenaar.
Leven met een bange hond vraagt veel. Het vraagt aanpassingen, geduld en begrip. Het vraagt soms ook dat we loslaten hoe snel we willen gaan.
Stel je voor dat jouw hond nu één jaar oud is. Laten we hopen dat hij nog minimaal veertien jaar bij je blijft. Dan hebben we tijd.
Tijd om stap voor stap aan vertrouwen te werken.
Tijd om ervaringen op te bouwen die je hond daadwerkelijk helpen.
Tijd om te kijken naar wat jouw hond nodig heeft, in plaats van naar wat anderen vinden dat hij zou moeten kunnen.
Rome is tenslotte ook niet in één dag gebouwd.
Drie pakketten
Dogability
Childability
