De aanleiding
Een gesprek dat blijft hangen
Onlangs voerde ik online een discussie over corrigeren.
Zo’n gesprek dat begint bij een reactie en langzaam uitgroeit tot iets groters. Niet vervelend, maar wel tekenend voor hoe verschillend er naar honden gekeken wordt.
Wat mij daarin opviel, is hoe snel we denken dat we het over hetzelfde hebben. We gebruiken dezelfde woorden, maar geven er een andere betekenis aan. En juist daardoor praten we vaak langs elkaar heen.
De persoon met wie ik in gesprek was, gaf aan dat corrigeren voor haar een belangrijk onderdeel is van opvoeden. Dat niet ingrijpen volgens haar net zo goed schadelijk kan zijn. Dat dieren duidelijkheid nodig hebben en dat je dus moet handelen als iets niet goed gaat.
Dat snap ik.
Want uiteindelijk wil niemand een hond die vastloopt, uitvalt of situaties onveilig maakt. En niemand wil het gevoel hebben dat hij zijn hond in de steek laat door niets te doen.
Maar terwijl ik dat gesprek voerde, merkte ik dat het verschil voor mij niet zit in of je wel of niet ingrijpt.
Het zit in wanneer je dat doet en vooral hoe.
Corrigeren in de praktijk
Wanneer schuurt dat?
We willen allemaal hetzelfde. Een hond die luistert, die veilig is en die weet waar hij aan toe is.
Maar zodra het gaat over hoe we dat bereiken, lopen de meningen uiteen.
Voor veel mensen is corrigeren een logisch onderdeel van opvoeden. Bijsturen als iets niet goed gaat. Grenzen aangeven.
En daar is op zichzelf niets mis mee.
Het wordt anders op het moment dat corrigeren wordt ingezet bij gedrag dat voortkomt uit spanning of emotie.
Een hond die uitvalt, blaft of zich groot maakt, doet dat niet zomaar. Dat gedrag ontstaat ergens door. Op dat moment zit die hond al in een staat waarin het lastig is om nog echt te leren.
Als je dan ingrijpt met een harde stem, een brul of fysieke druk, stopt het gedrag vaak wel. En dat is ook precies waarom het zo verleidelijk is.
Voor ons voelt het alsof we iets hebben gedaan. Alsof we de situatie onder controle hebben.
Maar stoppen is niet hetzelfde als oplossen.
Voor de hond is er op dat moment vaak alleen maar iets bijgekomen. Nog meer spanning in een situatie die al moeilijk was. De oorzaak blijft en daarmee komt het gedrag vaak gewoon weer terug.
Begeleiden
Is niet niks doen, maar anders handelen.
Begeleiden betekent niet dat je je hond laat aanmodderen.
Het betekent dat je handelt, maar zonder extra spanning toe te voegen. Je haalt je hond uit de situatie, voorkomt dat het escaleert en helpt hem erdoorheen.
Zonder brullen, zonder fysieke straf en zonder eisen op een moment waarop je hond daar niet aan kan voldoen.
Voor mij zit het verschil ook in wat er daarna gebeurt.
Als je alleen het gedrag stopt en weer doorgaat, is de kans groot dat je je hond opnieuw in een situatie brengt die hij nog niet aankan. Dan blijf je hetzelfde rondje lopen.
Het echte werk zit in het kijken naar wat eronder ligt en daar mee aan de slag gaan. Op tijd zien wat je hond nodig heeft. Afstand nemen voordat het misgaat. En stap voor stap werken aan datgene wat het gedrag veroorzaakt.
Daar zit de verandering.
Grenzen en duidelijkheid
Maar niet in elke situatie hetzelfde
Dat betekent niet dat mijn honden alles maar mogen.
Als ze met hun poten op het aanrecht staan, zeg ik daar ook wat van. Maar dat is niet zomaar een losse correctie. Mijn honden hebben eerst geleerd wat nee of niet doen betekent. Op een rustige manier, in situaties waarin ze wel konden nadenken en leren.
Pas daarna heeft zo’n begrenzing ook echt betekenis.
Maar dat is voor mij iets anders dan ingrijpen in een emotionele reactie op een prikkel.
Daar zit geen ruimte voor leren. Daar zit een hond die hulp nodig heeft.
En dat vraagt iets anders van ons.
Waar het echt om draait
Verder kijken dan gedrag
We gebruiken vaak dezelfde woorden, maar geven er een andere betekenis aan.
En daardoor lijkt het soms alsof we het over alles oneens zijn.
Terwijl het verschil vaak hier zit:
Kijk je alleen naar het gedrag dat je ziet
of kijk je ook naar de reden erachter
Voor mij begint het bij begrijpen.
Niet bij het stoppen van gedrag, maar bij het zien waarom een hond doet wat hij doet. En van daaruit je hond helpen om het de volgende keer anders te kunnen doen.
Want daar zit uiteindelijk de echte verandering.
Drie pakketten
Dogability
Childability
