Belonen
Waarom het zo logisch is
Sta eens stil bij je eigen leven. Je gaat naar je werk, doet wat er van je verwacht wordt en aan het einde van de maand staat je salaris keurig op je rekening. Misschien zijn er zelfs bonussen te behalen, een dertiende maand of een compliment van je leidinggevende.
Stel je nu eens voor dat je werkgever op een dag besluit je niet meer uit te betalen. Wanneer je vraagt waar je salaris blijft, krijg je als antwoord: "Je weet inmiddels toch wat er van je verwacht wordt? Waarom zou je daar nog voor beloond moeten worden?"
Dat klinkt natuurlijk absurd. Toch denken we bij honden soms precies zo. Hij weet nu toch wat "zit" betekent. Waarom zou ik nog een beloning geven?
Natuurlijk is dit wat zwart-wit gesteld, maar het helpt wel om op een andere manier naar belonen te kijken.
Investeren in een relatie
Denk ook eens aan je relatie met je partner. Daar blijf je toch in investeren? Je toont waardering, doet iets liefs voor elkaar en laat merken dat de ander belangrijk voor je is.
Of stop je daar na een paar jaar gewoon mee, omdat de relatie nu wel duidelijk is?
Dat gebeurt natuurlijk wel eens, maar niet iedere relatie, de meesten niet, overleeft het wanneer alles op de automatische piloot gaat.
De relatie met je hond werkt in de basis niet anders. Wanneer je blijft investeren in samenwerking, vertrouwen en duidelijkheid, versterk je de band en vergroot je de motivatie om samen te werken.
Snackjes... Voertjes...
De weerstand begint al op een puppy cursus
"Wat gaat er veel voer in"
Tijdens puppycursussen hoor ik het regelmatig. "Wat gaat er toch veel voertjes doorheen." Of: "Dit kunnen we toch snel afbouwen?"
Ik begrijp die reactie heel goed. Maar voer is niet zomaar iets lekkers. Het is een manier om je hond heel duidelijk te laten weten: "Ja, dit is precies wat ik bedoel."
Hoe duidelijker jij bent in je communicatie, hoe sneller je hond begrijpt wat er van hem verwacht wordt.
Grenzen stellen
En belonen, het gaat echt heel goed samen
Een veelvoorkomend misverstand is dat positief trainen betekent dat je geen grenzen stelt. Maar het tegenovergestelde is waar.
Juist wanneer je een hond op een duidelijke en eerlijke manier wilt begeleiden, moet je hem eerst leren wat de bedoeling is. Je kunt pas verwachten dat je hond rustig wacht bij de voordeur als hij begrijpt hoe dat eruitziet. Je kunt pas verwachten dat hij netjes meeloopt als hij geleerd heeft wat dat betekent.
Grenzen zijn dus belangrijk. Maar voordat je kunt verwachten dat je hond zich eraan houdt, moeten die grenzen eerst helder en begrijpelijk zijn.
En minstens zo belangrijk: wanneer je hond zich aan die grens houdt, mag daar ook iets tegenover staan. Dat nemen we veel te vaak voor lief. We vinden het vanzelfsprekend wanneer een hond zich netjes gedraagt, terwijl juist dat gedrag het waard is om op te merken en te belonen.
Je hond opzetten voor succes
Honden leren het snelst wanneer ze de kans krijgen om het goed te doen. Dat betekent dat je oefent in kleine stappen, op een niveau waarop je hond nog kan nadenken en succesvol kan zijn.
Wanneer je dat goed opbouwt, kun je gewenst gedrag vaak verrassend snel toepassen in het dagelijks leven. Niet omdat je hond ineens "luistert", maar omdat hij echt begrijpt wat jij van hem vraagt.
Belonen
Van het verkeerde gedrag
"Beloon ik dan niet het verkeerde gedrag?"
Dit is misschien wel de meest gestelde vraag. Je hond blaft aan de lijn naar een andere hond. Je hebt al van alles geprobeerd. Je bent boos geworden, je hebt geprobeerd hem te negeren, je schaamt je en je wilt vooral dat het stopt.
En dan krijg je het advies om voertjes te strooien.
Dat voelt voor veel mensen compleet tegennatuurlijk. Want als je je hond nu iets lekkers geeft, wordt het gedrag dan niet juist erger?
Het verschil tussen emotie en gedrag
Om dit goed te begrijpen, is het belangrijk om onderscheid te maken tussen emotie en gedrag.
Gedrag is wat je ziet: blaffen, grommen, trekken of uitvallen.
Emotie is wat je hond voelt: spanning, onzekerheid, frustratie of angst.
Wanneer een hond uitvalt, is dat gedrag vaak een uiting van een onderliggende emotie. Dat betekent niet dat je met een paar voertjes het hele probleem oplost. Maar door iets prettigs toe te voegen op een moment dat je hond spanning ervaart, maak je de situatie in ieder geval niet zwaarder.
Belonen maakt het niet erger
Veel mensen zijn bang dat ze het probleem versterken. In de praktijk zie ik vooral dat eigenaren te lang wachten met het inzetten van positieve ondersteuning.
Als jouw hond iets spannend vindt en jij koppelt daar iets prettigs aan, hoef je niet bang te zijn dat je de situatie verslechtert.
Dat betekent niet dat je daarmee een volledig trainingsplan hebt. Uitvalgedrag vraagt vrijwel altijd om goede begeleiding, een passende opbouw en soms ook aanvullend medisch onderzoek.
Maar wees niet bang om je hond op zo'n moment iets lekkers te geven.
Kun je ongewenst gedrag versterken?
Ja, dat kan zeker.
Honden zijn meesters in het trainen van hun mensen. Als jouw hond ontdekt dat bepaald gedrag hem iets oplevert, dan kan dat gedrag toenemen. Maar dit staat los van uitvallen of ander ongewenst gedrag wat voortkomt vanuit een (heftige) emotie.
Daarom is timing ontzettend belangrijk. Wat je doet, wanneer je het doet en in welke context je het doet, maakt een groot verschil.
Gedrag en emotie
Twee verschillende processen
Bij gedragsverandering spelen altijd meerdere processen tegelijk. Je hond leert welk gedrag effect heeft, en je hond ervaart emoties bij bepaalde situaties.
Dat zijn twee verschillende dingen.
Een hond kan zich gespannen voelen bij andere honden, terwijl jouw begeleiding hem helpt om die situatie beter te hanteren. Beloningen kunnen daarin een hulpmiddel zijn, maar ze zijn nooit het complete verhaal.
Tot slot
Als je mij al wat langer volgt, dan weet je dat ik absoluut niet geloof in harde correcties of het toevoegen van een nare prikkel om gedrag te veranderen.
Maar dat betekent niet dat grenzen onbelangrijk zijn. Integendeel. Grenzen vormen een essentieel onderdeel van de opvoeding van je hond.
Het grote verschil is dat ik vind dat je een hond eerst duidelijk moet maken wat de bedoeling is. En wanneer je hond zich aan die grens houdt, hoort daar ook waardering bij.
Goed gedrag nemen we veel te vaak voor lief.
Terwijl juist dat gedrag de basis vormt voor een ontspannen hond en een fijne samenwerking.
Belonen is dus niet soft. Het is een eerlijke en effectieve manier om duidelijkheid te geven, vertrouwen op te bouwen en je hond te helpen om goede keuzes te maken.
Drie pakketten
Dogability
Childability
